خواجه نصير الدين الطوسي

85

آغاز و انجام ( فارسي )

آن أفراد ، و در نشأهء آخرت جنس و در تحت آن انواع است . و از اين امر تعبير به تجسم اعمال ، يا تعبير به تجسد اعمال ، و يا تعبير به تجسم أعراض ، و امثال اين گونه تعبيرات كرده‌اند و مقصود تحقق و تقرر نتيجهء اعمال در صقع جوهر نفس است . يب - و ديگر تكامل برزخى نفس بعد از انفصال از بدن عنصرى است . در اين امر اثبات مىشود كه نفس پس از انقطاع بدن استكمال مىيابد . پس به ادلهء تجرد نفس ، بقاى نفس پس از انقطاع از بدن اثبات مىشود و به تكامل برزخى استكمال آن . خلاصه اينكه نفس نه فقط به انقطاع از بدن فانى نمىشود بلكه زنده‌تر مىگردد . يج - و ديگر بحث در سعادت و شقاوت نفس است . يد - و ديگر عود نفوس به منشىء و مبدعشان بعد از انقطاع از دنيا است . يه - و ديگر اين كه موت در حقيقت مفارقت نفس از غير خودش است . يو - و ديگر اين كه علم ذاتى نفوس ناطقه نيست . يز - و ديگر اين كه علم تذكر نيست . يح - و ديگر اين كه وزان قبر در اين نشأه و نشأهء آخرت وزان انسان در نشأتين است . يط - و ديگر اين كه لذات و آلام نفس در اين نشأه از مقولهء انفعال ، و در نشأه آخرت از مقولهء فعل‌اند ( اسفار ج 4 ط 1 ص 155 ) . امور مذكور بعضى قابل ادغام در ديگرى است و ما از جهت اهميت آنها به تفصيل نام برده‌ايم .